Start » Odznaki » Oznaki specjalności w polskiej Marynarce Wojennej

Marynarka wojenna

Nowe

Najciekawsze

Szukaj
Loading
Nasze strony

Guziki polskiej MW 1918-2008

Na stronie jest
9
zwiedzajacych

Oznaki specjalności w polskiej Marynarce Wojennej

  Pierwszy regulaminowy mundur marynarski pochodzi z roku 1920. Pojawiło się wówczas pierwszych szesnaście oznak polskich morskich specjalności wojskowych. Haftowano je maszynowo karmazynową nicią na sukiennych prostokątnych podkładkach z zaokrąglonymi brzegami. 
   Szef Kierownictwa Marynarki Wojennej w roku1927 wprowadził nowy wykaz oznak specjalności dla marynarzy, które odtąd wykonywano z sukna karmazynowego.
Były to oznaki dla: ster-sygnalistów, artylerzystów, torpedo-minerów, maszynistów, motorzystów (oraz kierowców samochodowych do 1937 roku), elektrotechników, radiotechników, teletechników, nurków, mierników, administracji (do 1936), zbrojmistrzów (w tym puszkarzy, rusznikarzy i pyrotechników), rzemieślników (a w tym mieściły się grupy szewców, krawców, kucharzy, kowali, podkuwaczy, ślusarzy, stolarzy, sanitariuszy weterynaryjnych, litografów, zegarmistrzów), sanitariuszy, strzelców i muzykantów. Specjalności nadawał szef KMW w Rozkazie Dziennym po ukończeniu przez szeregowego kursu specjalności lub podoficerskiego kursu specjalności.
   We Flotylli Pińskiej w 1928 roku doszły specjalności gazominerów; w 1935 –minerów; w 1936 – stołowych i administracyjnych; w 1937 – morskich pilotów lotniczych, morskich strzelców samolotowych. Od roku 1937 pojawiły się nowe oznaki kierowców samochodowych, mechaników samochodowych oraz specjalność wspólna dla mechaników samolotowych a także dla radiotechników, fototechników, mechaników uzbrojenia, meteorologów, pirotechników i mechaników oświetlenia; w 1938 – torpedo-motorzystów i pokładowych, w 1939 – cieśli okrętowych, instruktorów wychowania fizycznego i kucharzy. 
   W roku 1928 oficerowie marynarki wojennej służący w lotnictwie morskim nosili oznakę lotniczą wyszytą złotymi nićmi i noszoną na lewym rękawie kurtek i płaszczy.
   Bosmani floty przejściowo (1932–34) obowiązani byli nosić na rękawach oznaki specjalności o połowę mniejsze od marynarskich.
   W 1935 roku zmieniono barwę marynarskich oznak specjalności z karmazynowej na szkarłatną.
   W latach trzydziestych wprowadzono oznaki wyróżniające w postaci pięcioramiennej gwiazdy haftowanej złotą nicią o średnicy 25 mm, noszone powyżej oznaki specjalności dla najlepszych sygnalistów, artylerzystów - celowniczych oraz wyborowych radiotelegrafistów. Zdobywcy pierwszego i drugiego miejsca mieli prawo do złotej gwiazdki, trzeciego i czwartego do czerwonej. Dziennik Zarządzeń KMW Nr 1 z 23 stycznia 1937 roku podał, że dla zdobycia złotej gwiazdy – oznaki za dobrą sygnalizację – trzeba zdobyć co najmniej 260 punktów przez dwóch zawodników walczących indywidualnie. Dwaj następni otrzymają oznakę – gwiazdę czerwoną.
   W 1952 roku ponownie weszły oznaki specjalności dla marynarzy służby zasadniczej haftowane nićmi ciemnokarminowymi na okrągłej podkładce sukiennej barwy munduru; podoficerowie nadterminowi – haftowane nićmi złotymi. Wraz z rozwojem MW zmieniały się specjalności: jedne znikały, pojawiały się nowe.
   Od 1961 roku służba zasadnicza i marynarze rezerwy powołani na ćwiczenia nosili oznaki specjalności o średnicy 85 mm haftowane nićmi ciemnokarminowymi na podkładce sukiennej koloru granatowego; żołnierze zawodowi i nadterminowi – takie same oznaki haftowane nicią złotą. Oznaki te noszono na lewym rękawie bluz, kurtek i półpłaszczy; nie noszono ich na kurtkach letnich białych oraz bluzach roboczych.
      Orkiestra MW podczas oficjalnych wystąpień nakłada na kule rękawów łapki z tkaniny błękitnej. Łapki są obszyte taśmą matowo-złotą szerokości 12 mm.
   Od 1972 roku w zbiorze przepisów dotychczasowe oznaki zostały w zbiorze rysunków przedstawione jako odznaki. Wykonywano je według dotychczasowych, nieco zmniejszonych wzorów o średnicy 70 mm, tłoczono z czerwonej gumy na sukiennych podkładkach z dodaniem obwodu przy brzegu. Zmieniły się rysunki niektórych odznak i doszły nowe. Wprowadzono odznakę specjalisty wojskowego na naszywkach okrągłych, czarnych i tak:
                                        - klasy mistrzowskiej - żółta litera „M”
                                        - specjalista I klasy - żółta gwiazdka
                                        - specjalista II klasy - srebrna gwiazdka
                                        - specjalista III klasy - czerwona gwiazdka
   Nowością była nieregularna w kształcie oznaka szefa kompanii, baterii, eskadry, bosmana okrętowego z półkolistym napisem SZEF oraz 1 – 4 krokiewkami kątem w dół. Wprowadzono je w trosce jak to wówczas mówiono o podniesienie prestiżu szefów pododdziałów.
   Pojawił się emblemat „przodujący pododdział”
   W roku 1993 wprowadzono owalne, usztywnione oznaki służby nadterminowej, naszywane na rękawy. Oznaka dla szeregowych o wymiarach 73 x 47 mm na obrzeżu zahaftowana czarną nicią ma kotwicę z przewiniętą liną oraz litery S i N haftowane złotą nicią. Oznaka dla stanowisk zajmowanych przez podoficerów młodszych ma na obrzeżu złotą linę.
   Od 1996 roku określenie wykazu specjalności należy do kompetencji dowódcy Marynarki Wojennej RP.
   Ostatnio odznaki dla marynarzy służby zasadniczej wytwarzała Spółdzielnia Inwalidów „INGROM” z Warszawy, dla służby nadterminowej – gdyńska „PATTAYA”.
   Barwienie marynarskiego munduru oficerskiego (w Wojsku Polskim bardzo bogate, dotyczyło m.in. wypustek i proporczyków na kołnierzach mundurów i płaszczy, patek na kołnierzach mundurów) ograniczono w roku 1920 do kolorowych wypustek między galonami stopnia wojskowego na naramiennikach i rękawach kurtek. Barwy te oznaczały rodzaj broni lub służby.
   Oficerowie morscy nosili wówczas podkładki barwy munduru, oficerowie służby brzegowej – podkładkę niebieską; techniczni – ciemnozieloną; lekarze – ciemnowiśniową; intendenci – białą, urzędnicy wojska – brązową. oficerowie i podoficerowie korpusu osobowego marynarki wojennej,
   W 1931 nieco zmieniono barwy podkładek pod galony stopni oficerskich noszonych na kurtkach lub surdutach. Lekarzom zmieniono barwę na wiśniową, intendentom na brązową, sądownictwo otrzymało barwę karmazynową a oficerowie techniczni – ciemnozieloną.
   Raz jeszcze w roku 1938 ustalono, że między galonami stopnia wojskowego naszywanymi co 5 mm znajdzie się podkładka barwna według następującego kodu. Dla korpusu oficerów morskich ciemnogranatowa (barwy munduru), dla korpusu oficerów rzeczno-brzegowych – chabrowa, dla korpusu morskich oficerów technicznych – szkarłatna zaś w korpusie oficerów służb dla oficerów technicznych – szmaragdowa, dla lekarzy –malinowa i dla administracyjnych – biała. Podporucznicy (wówczas o jednym galonie) mieli nosić od 1 stycznia 1939 naszywkę barwną na dolnym brzegu galonu.
   Po wojnie od 1949 roku, (realnie minister Obrony Narodowej nakazał noszenie nowego wzoru umundurowania od pierwszego stycznia 1951) powrócono do barw specjalności dla kadry w postaci podkładki barwnej pod stopień wojskowy. Personel nawigacyjny –nosił podkładkę czarną; służba administracji i zaopatrzenia – brunatną; służba zdrowia – wiśniową; korpus techniczny morski – pomarańczową i korpus brzegowy – niebieską.
   Dla marynarzy przewidziano barwy specjalności w postaci barwnego sznurka do przewiązania krawata.
   Nowe przepisy z 1952 zmieniły i wzbogaciły paletę barwnych podkładek pod galonami dla oficerów. I tak korpus dowódców morskich nosił tradycyjnie czarne, korpusu techniczno-morskiego – pomarańczowe; korpusu brzegowego – ciemnoseledynowe; służby kwatermistrzowskiej i administracyjnej – błękitne, służby sprawiedliwości –szkarłatne; służby zdrowia – fioletowe.
   Marynarzom służby zasadniczej i uczniom OSMW do przewiązania krawata dodano sznurki jedwabne kręcone o średnicy 3 mm według następującego klucza: w jednostkach pływających – czarne; w artylerii, wojskach inżynieryjnych, łączności i plutonach administracyjnych – błękitne; w lotnictwie morskim – chabrowe, w oddziałach szkolnych – białe w oddziałach wartowniczych – żółte.
   Czarny jedwabny kręcony sznurek o średnicy 3 mm dla wszystkich marynarzy służby zasadniczej i rezerwy pozostawiono bez zmian poczynając od 1961.
  Po raz ostatni oznaki korpusów osobowych kadry zawodowej i rezerwy podczas ćwiczeń w postaci barwnych podkładek w MW funkcjonowały w latach sześćdziesiątych. Były one następujące:
- Czarny – oficerowie i podoficerowie korpusu osobowego marynarki wojennej,
- Chabrowy – oficerowie i podoficerowie korpusu osobowego lotnictwa,
- Zielony – oficerowie i podoficerowie korpusu osobowego wojsk inżynieryjnych, łączności,  wojsk radiotechnicznych, wojsk chemicznych, artylerii, uzbrojenia i piechoty morskiej,
- Wiśniowy – oficerowie korpusu osobowego służby zdrowia, weterynarii i podoficerowie korpusu osobowego podoficerów sanitarnych oraz weterynarii,
- Ciemnokarminowy – oficerowie korpusu osobowego oficerów sprawiedliwości,
- Jasnokarminowy oficerowie i podoficerowie korpusu osobowego wojskowej służby wewnętrznej
- Błękitny - oficerowie i podoficerowie korpusu osobowego komunikacji, kwatermistrzostwa oraz innych korpusów wyżej nie wymienionych, z wyjątkiem korpusu osobowego oficerów politycznych.
   Oficerowie korpusu osobowego oficerów politycznych noszą podkładki w zależności od typu jednostki, w której pełnią służbę lub według posiadanej dodatkowej specjalności wojskowej.
   Admirałowie noszą na kołnierzach kurtek gabardinowych (z wyjątkiem kurtki letniej białej) oraz na kołnierzu płaszcza sukiennego orzełki haftowane bajorkiem koloru matowo-srebrnego. Ten ostatni zapis przytaczamy dlatego, że w MW jak wiadomo istnieje tradycja noszenia złotych oznak stopni i nasi admirałowie takie nosili. W latach dziewięćdziesiątych konflikt między dowództwem MW a centralą co do barwy admiralskich orzełków nasilił się do tego stopnia, że w przepisach ubiorczych z roku 1996 admirałom owych orzełków nie domalowano.
   W terminie późniejszym (odwieczny problem braku czasu) zobrazujemy ten opis materiałem zdjęciowym.

 

ten artykuł przeczytano : 14279 razy.