Start » Umundurowanie » Orzełek zastępczy Marynarki Wojennej

Marynarka wojenna

Nowe

Najciekawsze

Szukaj
Loading
Nasze strony

Guziki polskiej MW 1918-2008

Na stronie jest
20
zwiedzajacych

Orzełek zastępczy Marynarki Wojennej

Orzełek zastępczy Marynarki Wojennej
Orzełek zastępczy nr 4
1. Orzełek zastępczy nr 1
Podczas II wojny światowej wielu marynarzy znalazło się w niewoli rosyjskiej i niemieckiej. Ci, którzy przetrwali w ZSRR terror stalinowski i doczekali się zwolnienia z obozów do Wojska Polskiego, nie mieli najczęściej już żadnych emblematów marynarskich. Za posiadanie jakiegokolwiek polskiego dokumentu, orzełka lub odznaki w okresie niewoli groziła kara śmierci. Kmdr ppor. Henryk Wincenty Kłoczkowski od 15 września 1939 r. do sierpnia 1941 przebywał w więzieniu i w obozie dla internowanych w ZSRR. Z tego drugiego okresu pochodzi jego zdjęcie w mundurze majora WP, w czapce futrzanej z marynarskim metalowym emblematem. Być może, zdjęcie zrobili Rosjanie w celach propagandowych, ubierając oficera MW w mundur wojsk lądowych. [Zdjęcie w zbiorach autora. Można przypuszczać, że Rosjanie wykonali tę forografię w celach propagandowych, ubierając b. dowódcę ORP "Orzeł" w mundur wojsk lądowych.]

2. Orzełek zastępczy nr 2
   Polscy marynarze, idący po zwolnieniu z niewoli do Wojska Polskiego w Buzułuku, starali się odróżnić emblematem od pozostałych żołnierzy. Oficerowie MW, którzy ich kwalifikowali do tego rodzaju wojska, również nie posiadali żadnych marynarskich oznak. [Henryk Gorzechowski, który meldował się do służby w MW w Kujbyszewie i następnie w Buzułuku wspomina, że kmdr. por. Stanisław Dzienisiewicz miał na waciaku jedynie baretkę Virtuti Militari. Inni oficerowie MW nie posiadali żadnych odznak ani oznak.]  Ci, którzy odczuwali najsilniejsze pragnienie wyróżnienia się z żołnierskiej masy, haftowali marynarskie orzełki na dostępnym materiale, dążąc do możliwie ich najwierniejszego odtworzenia. Na 1148 osób przybyłych na Zachód z ZSRR ocalało - jak dotąd  znanych - tylko pięć marynarskich orzełków. Od nich pochodzą opisane marynarskie orzełki. Z tego tytułu chociażby zasługują na szczególne potraktowanie.

   Orzełek wykonany orzełka na zielonej podkładce z granatową haftowaną tarczą amazonek. Orzeł z koroną otwartą zbliżony kształtem do przedwojennych wzorców. Skrzydła o jednym rzędzie wyodrębnionych piór (siedem) rzędzie. Kotwica bez liny. Tarcza amazonek wyszyta błękitną nicią, rozety wypełnione ciemnobłękitną nicią. (W galerii OZ Nr 1.)


3. Orzełek zastępczy nr 3
   Orzełek wyhaftowany grubą białą nicią na granatowej podkładce według przedwojennego wzoru. Korona o czterech kabłąkach zwieńczona krzyżem. Skrzydła o dwóch rzędach piór, po sześć w każdym. Nogi rozstawione szeroko. Orzeł trzyma w szponach poprzeczkę kotwicy admiralicji oplecionej liną i umieszczonej na środku tarczy amazonek  widoczny szlak i rozety z krzyżykami. (W galerii OZ Nr 2.)


4. Orzełek zastępczy nr 4
    Orzełek wyhaftowany  grubą nicią białą i granatową na podkładce granatowej. Korona otwarta; potężny dziób. Skrzydła nieproporcjonalne o jednym rzędzie ośmiu piór. Orzeł trzyma w szponach poprzeczkę kotwicy admiralicji. Duży, prostokątnie zakończony ogon, sięga do ramion kotwicy. Ramiona oraz  łapy kotwicy od spodu otacza łukowaty twór przypominający szeroki szlak tarczy amazonek z rozetami. Kotwica - haftowana niebieskimi nićmi. Szlak tarczy amazonek - przepleciony niebieską nicią. W galerii OZ Nr 3.

   Orzełek haftowany białą nicią na granatowej podkładce. Korona otwarta. Skrzydła  o jednym rzędzie nie wyodrębnianionych piór wyhaftowanych poziomo kładzionymi białymi nićmi, obrzeżone. Zaznaczono pióra na korpusie. Orzeł trzyma w szponach poprzeczkę kotwicy; duży i długi ogon sięga do ramion kotwicy. Mosiężna  kotwiczka   od dołu otoczona szerokim szlakiem z pięcioma gwoździami. Rozety z krzyżykami. (W galerii OZ Nr 4.)

5. Orzełek zastępczy nr 5                                                                                
Orzełek haftowany grubą białą nicią na granatowej podkładce. Korona otwarta z krzyżem. Widoczne oko, sterczące pióro za tyłu głowy oraz gruby dziób. Skrzydła, podobnie jak w egzemplarzu wyżej opisanym nie mają piór wyodrębnionych. Wyhaftowano je poziomo kładzionymi białymi nićmi i całość obrzeżono. Orzeł z nogami  szeroko rozstawionymi; trzyma w szponach grubą poprzeczkę kotwicy. Szlak tarczy amazonek z pięcioma gwoździami; w obu rozetach po jednym krzyżykui. Tuż pod dolnym szlakiem tarczy wyhaftowano gwiazdkę. (W galerii OZ Nr 5.)

6. Orzełek zastępczy nr 6
Orzełek wykonany w niewoli niemieckiej dla marynarza, który utracił swój oryginalny emblemat i zwrócił się do znawców o wykonanie kopii. Staranność formy każe przypuszczać, że być może, wykonywano kilka lub kilkanaście takich marynarski, noszony w 1 Samodzielnym  Morskim Batalionie Zapasowym, zorganizowanym na Majdanku w 1944 roku. W pierwszym okresie w batalionie tylko jeden marynarz nosił kurtkę i przedwojenną czapkę. Pozostali marynarze chodzili w mundurach wojsk lądowych. Po raz pierwszy wystąpili w przerobionych poniemieckich  marynarskich mundurach, które dowieziono z Łodzi do Włocławka,  na defiladzie w Warszawie w lutym 1945 roku. Orzełek na zdjęciu jest powiększonym fragmentem czapki bosmana Janusza Uklejewskiego, od 1946 roku żołnierza zawodowego Marynarki Wojennej, znanego fotografika na Wybrzeżu. Do przedwojennego orzełka wojsk lądowych dolutowano kotwicę wypiłowaną z guzika Kriegsmarie.  (W galerii OZ Nr 8)

Tekst stanowi część drugą  katalogu wystawy Ocalone od zapomnienia. Święto morza 1932-2002, zorganizowanej staraniem kolekcjonerów w Muzeum miasta Gdyni w 2002 roku.

(Orzełki ze zbiorów K. Barbarskiego, T. Zawistowskiego, S. Gonery, J. Uklejewskiego).

Orzełek zastępczy Marynarki Wojennej
Orzełek zastępczy nr 4
Orzełek zastępczy Marynarki Wojennej
Orzełek zastępczy nr 2
Orzełek zastępczy Marynarki Wojennej
Orzełek zastępczy nr 5
Orzełek zastępczy Marynarki Wojennej
Orzełek zastępczy nr 4
Orzełek zastępczy Marynarki Wojennej
Orzełek zastępczy Marynarki Wojennej
ten artykuł przeczytano : 5115 razy.