Start » Umundurowanie » Kolorowa Marynarka Wojenna RP 1944 -2000 (Część II)

Marynarka wojenna

Nowe

Najciekawsze

Szukaj
Loading
Nasze strony

Guziki polskiej MW 1918-2008

Na stronie jest
14
zwiedzajacych

Kolorowa Marynarka Wojenna RP 1944 -2000 (Część II)

 Rok 1949


   W cytowanym przepisie zawartym w dzienniku Rozkazów MON Nr 4 z 1 marca 1929 w Rozkazach ministra Obrony Narodowej pod pozycją 30 znalazły się przepisy ubiorcze żołnierzy Wojska Polskiego. Pod literą „D” zawarto ustalenia dotyczące Marynarki Wojennej. Tamże znajdujemy curiosum: stopień marszałka marynarki. Stopień ten, podobnie jak i pozostałe admiralskie – co do wykonania – wyglądał następująco. Wężyk admiralski, nad nim oznaka z galonu oficerskiego, w tym przypadku jak współczesnego kapitana marynarki z wyhaftowanymi dwiema skrzyżowanymi buławami marszałkowskimi. (Rys 85 i 86 w „Przepisach...”).
                                              Oficerowie sztabowi noszą:
a) na daszku czapki w odległości 0,5 cm od jego krawędzi i przez całą długość daszka, naszyty na podkładce z sukna koloru czarnego, galon oficerski złoty, szerokości 0,5 cm, dwukrotnie obok siebie ułożony. Odstęp między galonami 0,2 cm. Na podpince skórzanej gwiazdki złote zależnie od stopnia... (rys. nr 8 w „Przepisach...”)
b) na rękawach kurtki na podkładce barwy specjalności naszyte na wysokości mankietu taśma złota szerokości 3 cm, nad którą w odstępach 0,5 cm naszyte dalsze taśmy złote szerokości 1 cm, zależnie od stopnia. Ostatnia najwyżej położona taśma złota na środku posiada okrągłą pętlę (rys. 93 – 95 w „Przepisach...”). [Wskazana w przepisie taśma złota w rzeczywistości była taśmą ładnie tkaną z żółtych nici, bardzo łatwo gniotącą się i strzępiącą.
c) na płaszczu nakładany naramiennik czarny, na którym naszyte w odległości 1 cm od jego krawędzi oznaki stopnia jak na rękawie, przy czym taśmy na naramienniku naszyte w odstępach 0,5 cm.
3.a)... Chorąży galonu złotego na daszku nie nosi.
b) na rękawach kurtek na wysokości mankietu, naszytą na podkładce sukiennej barwy specjalności – taśmę złotą szerokości 1 cm (chorąży nosił taśmę szerokości 0,6 cm) oznaczającą stopień (kapitan – trzy, porucznik – dwie, podporucznik i chorąży – jedną). Najwyżej położona taśma posiada pętlę okrągłą. Chorążowie noszą wewnątrz pętli złoty galon szerokości 0,2 cm, przecinający ją pionowo. Odstęp między galonami 0,5 cm wypełnia podkładka barwy  specjalności (Rys. 90 – 92 w „Przepisach...”).
4. Starszy bosman nosi:
b) na rękawach kurtki powyżej mankiety z taśmy złotej szerokości 1 cm, naszyte dwa kąty o rozwartości 45° i długości boku 12 cm, umieszczone jeden nad drugim. Odstęp między kątami 0,5 cm.
6) Podchorążowie szkół oficerskich kształcących na oficerów zawodowych Marynarki wojennej noszą:
c) na rękawie na wysokości mankietu naszyty galon złoty bez pętli szerokości 0,2 cm, nad którym podchorążowie od bosmana noszą oznaki stopnia takie same jak bosman i st. bosman. Podchorążowie niższych stopni oznaki stopnia noszą jak podoficerowie młodsi na lewym przedramieniu.
d) na kołnierzu kurtki sukiennej inicjały SO.
7. Bosmanmaci, maci i starsi marynarze noszą:
na lewym przedramieniu bluz i półpłaszczy oznaki stopnia w postaci taśmy złotej naszytej skośnie na podkładce czerwonej, bosmanmat trzy, mat – dwie, st. marynarz – jedną.
8. Elewi kompanii szkolnych kształcących na oficerów rezerwy Marynarki Wojennej noszą:
a) na kołnierzach kurtek i półpłaszczy inicjały SOR – tłoczone w złotej blasze, typu ogólno–wojskowego;
b) oznaki stopni jak podoficerowie, otoczone plecionką biało–czerwoną. (Rys 75 b i 87 w „Przepisach...”).
                                      Na mundurach płóciennych letnich:
2. bosmanmaci, maci i starsi marynarze noszą
na lewym przedramieniu oznaki stopni jak na mundurach sukiennych wykonane z czerwonego sukna.
        Oznaki specjalności [ ***uwaga]
   starsi bosmani, bosmani, bosmanmaci, maci i starsi marynarze noszą na lewym przedramieniu nad oznakami stopni, przy czym:
a) jednostki morskie i specjalności morskie oznaki wykonane z czerwonego sukna;
b) jednostki lądowe i specjalności lądowe oznaki wykonane z sukna niebieskiego.
   Wszyscy marynarze noszą oznaki oddziałów w postaci barwnego sznurka przewiązującego krawat.
[uwaga: punkt skreślono. Patrz: Rz. Dz. Nr 10/49 p. 78. Wpisano poprawkę: st. bosmani i bosmani – ze złotej nitki, bosmanmaci, maci i starsi marynarze – z czerwonego sukna].


                                Barwy broni, służb i specjalności wz. 1949
   Barwy broni, służb lub specjalności nosi się na patkach kołnierza kurtki, na kołnierzu płaszcza sukiennego, na podkładkach oznak stopni w sposób następujący:
    Marynarka Wojenna: [podkładka barwna pod oznakę stopnia, jak przed wojną]
                                        personel nawigacyjny – czarna,
                                        personel techniczny – zielona,
                                        służba administracji i zaopatrzenia – brunatna,
                                        służba zdrowia – wiśniowa,
                                        korpus techniczny morski – pomarańczowa,
                                        korpus brzegowy – niebieska.
   Patki nosi się tylko na umundurowaniu wyjściowym. Patka składa się z łapki i wypustki barwy broni lub służby. Na patce naszyty jest wężyk srebrny lub galon w zależności od stopnia.
   Do rozkazu załączono opisy techniczne i wzory .

                                               Rok 1952.

   Punkt 21 (s. 13 – 14 Przepisów ubiorczych...) traktuje o oznakach korpusów, broni, służb i specjalności w MW.
   Oficerowie zawodowi Marynarki wojennej noszą oznaki korpusów, broni i służb w postaci wypustek z sukna wyłogowego, naszyte na rękawach między taśmami oznaczającymi stopnie wojskowe według  następujących kolorów:
                            - korpus dowódców morskich – czarny;
                            - korpus techniczno–brzegowy – pomarańczowy;
                            - korpus brzegowy – ciemnoseledynowy;
                            - lotnictwo morskie – chabrowy;
                            - służby techniczne – zielony;
                            - kwatermistrzostwo i administracja – błękitny;
                            - służba sprawiedliwości – szkarłatny;
                            - służba zdrowia – fioletowy.
   Powrócono do tradycji oznak specjalności w tym zbiorze przepisów. (Por. rys. 215-239).
    Marynarze i podoficerowie służby zasadniczej noszą oznaki specjalności o średnicy 85 mm haftowane nićmi koloru ciemnokarminowego na podkładce sukiennej koloru munduru według następujących wzorów;
 a)  specjalności pokładowe: strzelec, sternik, sygnalista, artylerzysta, torpedominer, miner, miernik, radiotelegrafista, radiowykrywacz, podsłuchowiec podwodny, nurek, pokładowy;
b) specjalności  techniczne: maszynista, torpedysta;
c) specjalności funkcyjne: administracyjny, sanitariusz;    
d) specjalności nadbrzeżno-liniowe: artylerzysta nadbrzeżny, saper, chemik, telefonista-telegrafista; 
e) specjalności pomocnicze: kierowca samochodowy, strażak, orkiestrant;
f) specjalności lotnicze: mechanik uzbrojenia lotniczego, mechanik lotniczy. (rys. 215 - 239)
    Podoficerowie nadterminowi noszą oznaki specjalności opisane w ust. 1 niniejszego punktu z tą różnicą, że są haftowane nićmi koloru złotego.
   Uczniowie Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej noszą oznakę szkolną metalową „SO” ze znakiem kotwicy i linii kotwicznej, tłoczoną z blachy mosiężnej koloru złotego (rys. 198 i 210)
    Marynarze i podoficerowie służby zasadniczej oraz uczniowie Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej noszą – co jest nowością w tradycji polskiej MW – jako oznaki broni i służb sznurki jedwabne kręcone o średnicy 3 mm według następujących kolorów:
                                             - w jednostkach pływających – koloru czarnego,
                                             - w jednostkach artylerii, inżynieryjnych, łączności oraz kompaniach i plutonach administracyjnych – koloru błękitnego,
                                             - w jednostkach lotnictwa morskiego – koloru chabrowego,
                                             - w oddziałach szkolnych – koloru białego,
                                             - w oddziałach wartowniczych – koloru żółtego.

                Zasady noszenia oznak stopni w Marynarce Wojennej (wz. 52)
   Marynarze służby zasadniczej (pkt. 57 – 62 Przepisów...”) noszą oznaki na naramiennikach półpłaszczy ze złotej taśmy szerokości 12 mm według zasad przewidzianych dla podoficerów Wojsk Lądowych (rys. 181 – 185 „Przepisów...”).
   Na lewym rękawie półpłaszcza, bluzy sukiennej i letniej białej na wysokości przedramienia starsi marynarze, maci i bosmanmaci noszą oznaki stopni z taśmy koloru złotego szerokości 12 mm w postaci odcinków długości 11 cm, naszyte skośnie co 4 mm. Bosmami i starsi bosmani służby zasadniczej noszą oznaki stopni jak bosmani i starsi bosmani nadterminowi (pkt 58, z tym, że umieszczone na wysokości przedramienia. Na bluzach roboczych marynarze i podoficerowie noszą oznaki stopni z sukna wyłogowego koloru ciemnokarminowego.
   Dla podoficerów nadterminowych przewidywano noszenie oznak stopni na czapkach garnizonowych w postaci odcinków 30 x 4 mm tłoczonych z blachy koloru złotego lub haftowanych złotym bajorkiem na czarnej podkładce sukiennej.
   Bosman nosi na kurtce oznakę stopnia z taśmy złotej naszytej w odległości 8 cm od dolnej krawędzi rękawa w kształcie litery „V” Długość ramion wynosi 12 cm, szerokość 12 mm. Ramiona litery są ustawione pod kątem 45 stopni i mają końce ścięte równolegle do krawędzi rękawa na jednej wysokości (rys. 199).
   Oficer nosi na daszku czapki galon (lub dwa oficer starszy)  zaś na przodzie otoku czapki gwiazdki metalowe lub haftowane.
   Z oznak stopni oficerów (pkt 59 – 61) wybierzmy tylko ciekawsze. Obowiązywała zasada noszenia oznak stopni na zewnętrznej stronie rękawów kurtki sukiennej i gabardynowej wykonanych ze złotej taśmy 12 mm rozpoczynających się 8 cm od dolnego brzegu rękawa. Chorąży nosił jedną taśmę z pętlą okrągłą o średnicy wewnętrznej 18 mm. (rys. 201). Noszono wówczas nadal oznaki stopni na naramiennikach kurtek i płaszczy podobnie jak w wojskach lądowych – paski i gwiazdki metalowe lub haftowane złotym bajorkiem. Oficerowie starsi nosili po jednej taśmie szerokiej 30 mm i następne 12 mm w zależności od posiadanego stopnia.
   Wężyk admiralski szerokości 15 mm haftowany złotym bajorkiem na czarnej podkładce sukiennej. Nad daszkiem admirałowie zamiast paska skórzanego noszą podwójnie pleciony sznurek ze złotego bajorku, na przedniej połowie otoku – liście dębowe haftowane złotym bajorkiem na czarnej taśmie rypsowej (rys 45) a między liśćmi pośrodku otoku – gwiazdki oznaki stopnia haftowane bajorkiem. Na naramiennikach wężyk admiralski szerokości 30 mm, pozostałe taśmy oznaki stopnia szerokości 12 mm – jak u oficerów – gładkie oraz gwiazdki haftowane bajorkiem. Pierwsza gwiazdka o 10 mm od wężyka, następne co 5 mm. Wężyk admiralski na kurtkach szerokości 35 mm na podkładce sukiennej rozpoczynał się 8 cm od dolnej krawędzi rękawa.


                                                                     Rok 1961
   Admirałowie noszą przy szwach bocznych spodni galowych dwa lampasy o szerokości po 2,5 cm i wypustki w kolorze czarnym. Zmieniono także częściowo oznaki stopni admirałów. Odtąd nad wężykiem admiralskim (wcześniej zwany generalskim) o szerokości 35 mm (25 mm w 1949 r., 30 mm w 1952), znajdują się taśmy 12 mm szerokości – ozdobne. U pozostałych oficerów – gładkie. Wężyk na czapce admirała w 1949 r. miał wysokość załamu 20 mm, w następnych latach, przepisy mówiły o 15 mm.
   Zmieniono oznaki korpusów osobowych. Kadra zawodowa, nadterminowi oraz oficerowie rezerwy w trakcie ćwiczeń noszą oznaki korpusów w postaci podkładki sukiennej między oznakami stopni  (81):
- czarny – oficerowie i podoficerowie korpusu osobowego marynarki wojennej,
- chabrowy – oficerowie i podoficerowie korpusu osobowego lotnictwa,
- zielony – oficerowie i podoficerowie korpusu osobowego wojsk inżynieryjnych, łączności, wojsk radiotechnicznych, wojsk chemicznych, artylerii, uzbrojenia i piechoty morskiej,
- wiśniowy – oficerowie korpusu osobowego służby zdrowia, weterynarii i podoficerowie korpusu osobowego podoficerów sanitarnych oraz weterynarii,
- ciemnokarminowy – oficerowie i podoficerowie korpusu osobowego wojskowej służby wewnętrznej,
-  błękitny – oficerowie i podoficerowie korpusu osobowego komunikacji, kwatermistrzostwa oraz innych korpusów wyżej nie wymienionych, z wyjątkiem korpusu osobowego oficerów politycznych.
   Oficerowie korpusu osobowego oficerów politycznych noszą podkładki w zależności od typu jednostki, w której pełnią służbę lub według posiadanej dodatkowej specjalności wojskowej.
   Admirałowie noszą na kołnierzach kurtek gabardynowych (z wyjątkiem kurtki letniej białej) oraz na kołnierzu płaszcza sukiennego orzełki haftowane bajorkiem koloru matowo-srebrnego (rys 235).
   Słuchacze WSMW nie będący oficerami noszą na zewnętrznych częściach rękawów oznaki lat nauki naszyte z taśmy jedwabnej lub metalowej koloru złotego (od 1 do 5) Pierwsza taśma o 8 cm od dołu rękawa, następne co 4 mm. Także wyżej wymienieni noszą oznakę „WSMW” wytłoczoną z metalu koloru złotego przy kurtkach i  półpłaszczach na końcu kołnierza przy styku z klapami przy kurtkach drelichowych – na naramiennikach 5 mm powyżej oznak stopni; szeregowi – na środku naramiennika.
   Studenci szkolący się w specjalnościach marynarki wojennej (słuchacze Wyższych Szkół Morskich) noszą oznakę metalową koloru złotego z formie liter „SW” na lewym rękawie bluzy i półpłaszcza  powyżej oznak stopni wojskowych.

            Specjalności w MW 1961
   Służba zasadnicza i marynarze rezerwy powołani na ćwiczenia noszą oznaki specjalności o średnicy 85 mm haftowane nićmi ciemnokarminowymi na podkładce sukiennej koloru granatowego. Zniknęła już wcześniejsza oznaka torpedominera, wcześniejszy radiowykrywacz obecnie został nazwany operatorem radiolokacji; wcześniejszy podsłuchowiec podwodny został hydroaustykiem, poprzedni maszynista otrzymał nazwę motorzysty i drenażysty, poprzedni administracyjny – został nazwany administracyjnym. Pojawił się mechanik samochodowy, mechanik lotniczy, elektryk Wojskowa Służba Wewnętrzna oraz oznaka żołnierzy podległych dowódcy MW a noszących umundurowanie wojsk lotniczych, identyczna jak wcześniejsza oznaka Piechoty Morskiej. Podoficerowie zawodowi i nadterminowi – noszą te same oznaki, haftowane nićmi koloru złotego. Oznaki te nosi się na lewym rękawie bluz, kurtek i półpłaszczy; nie nosi się ich na kurtkach letnich białych oraz bluzach roboczych.
   Na taśmach otokowych czapek garnizonowych marynarze noszą nazwę okrętu (zespołu okrętów) lub „MARYNARKA WOJENNA”. Treść napisu ustala dowódca MW. WSW nosi napis koloru matowosrebrnego „WOJSKOWA SŁUŻBA WEWNĘTRZNA”
   Orkiestra MW podczas oficjalnych wystąpień nakłada na kule rękawów łapki z tkaniny błękitnej. Łapki są obszyte taśmą matowo–złotą szerokości 12 mm.
   Oficerowie i podoficerowie marynarki wojennej rezerwy posiadający prawo do noszenia munduru i oznak noszą je jak żołnierze służby czynnej, przy czym umieszczają na kołnierzach kurtek i płaszczy sukiennych oznaki w kształcie krokiewek haftowanych złotym bajorkiem długości ramion 27 mm i szerokości 6 mm na  skraju kołnierza.


                                                           1972
   Rozbudowano korpusy osobowe. W grupie szeregowców podoficerów młodszych znaleźli się:
                        – marynarz
                        – starszy marynarz – na naramienniku i rękawie bluzy – na wysokości przedramienia – jeden pasek o szerokości 12 mm, naszyty w ten sposób, aby górny brzeg paska z jego tylnym dolnym brzegiem tworzył linię prostą. (Kąt zmniejszono w stosunku do lat poprzednich, jak w 1949 r. (w 1952 kąt wynosił ok. 45°)
                      – mat - na naramienniku i rękawie - dwa paski, jeden od drugiego w odstępie 4 mm;
                        – starszy mat – na naramienniku i bluzie – trzy paski
                        – bosmanmat – na naramienniku i bluzie– cztery paski
   W grupie podoficerów starszych:
                        – bosman – na naramienniku i bluzie (80 mm od brzegu rękawa) krokiewka z taśmy o szerokości 12 mm o kącie 90°; na naramienniku poczynając od 20 mm,
                        –  starszy bosman – odpowiednio 2 krokiewki, w odległości 4 mm
                        – bosman sztabowy – krokiewka oparta o taśmę prostą u podstawy,
                        – starszy bosman sztabowy – oznaka stopnia  jak st. bosman z dodaniem taśmy prostej u podstawy.
   W grupie chorążych:
                        – młodszy chorąży – na naramienniku krokiewka o kącie 90° z wycinkiem łuku o promieniu wewnętrznym 1 cm;  Początek oznaki stopnia na naramienniku – 10 mm.
                         – chorąży – nad krokiewką naszyty pasek poprzeczny z taśmy o szerokości 6 mm
starszy chorąży  – 2 paski
                         – chorąży sztabowy – 3 paski
                         – starszy chorąży sztabowy – 4 paski.


   W zbiorze przepisów dotychczasowe oznaki zostały w zbiorze rysunków przedstawione jako odznaki. Wykonywano je według dotychczasowych, nieco zmiejszonych wzorów o średnicy 70 mm tłoczone z czerwonej gumy na sukiennych podkładkach z dodaniem obwodu przy brzegu. Zmienił się rysunek odznaki sapera, kierowcy samochodowego, WSW, odznaki żołnierzy podległych dowódcy MW, a noszących umundurowanie wojsk lądowych; nazwa oznaki sanitariusza na służbę zdrowia. Pojawiła się odznaka służby zakwaterowania i budownictwa wojskowego, kulturalno-oświatowego, służby topograficznej, służby kwatermistrzowskiej.
   Wprowadzono odznakę specjalisty wojskowego na naszywkach okrągłych, czarnych
                                        – klasy mistrzowskiej – żółta litera „M”
                                        – specjalista I klasy – żółta gwiazdka
                                        – specjalista II klasy – srebrna gwiazdka
                                        – specjalista III klasy–- czerwona gwiazdka
   Nowością była nieregularna w kształcie oznaka szefa kompanii, baterii, eskadry, bosmana okrętowego z półkolistym napisem SZEF oraz 1 – 4 krokiewkami kątem w dół. Wprowadzono je w trosce – jak to wówczas mówiono – o podniesienie prestiżu szefów pododziałów.
   Pojawił się  emblemat „przodujący pododdział”.

                                                                    1993
   Wprowadzono  noszenie  zminiaturyzowanych oznak stopni wojskowych na piersi granatowego munduru roboczego tak zwanego smerfa, na kurtkach  nieprzemakalnych oraz na swetrach oficerskich. Oznaki stopni umieszczono na znormalizowanych podkładkach sukiennych 85 x 100 mm.
   Szefostwo służby mundurowej Dowództwa Marynarki Wojennej postanowiło poprawić estetykę wyglądu oznak specjalności marynarzy służby zasadniczej.  Zamówiono projekt nowych oznak w łódzkim HAFTSUDIO. Przygotowany przez firmę bardzo ładny wzór oznaki administracji z użyciem metody haftu komputerowego nie wszedł do użytku ze względu na dużą cenę jednostkową.
   W tym samym czasie wprowadzono owalne, usztywnione oznaki służby nadterminowej, naszywane na rękawy. Oznaka dla szeregowych o wymiarach 73 x 47 mm na obrzeżu zahaftowana czarną nicią ma kotwicę z przewiniętą liną oraz litery „S” i „N” haftowane złotą nicią. Oznaka dla podoficerów młodszych ma na obrzeżu złotą linę.
   Zamówiono także nowe wzory zminiaturyzowanych oznak stopni wojskowych, wykonanych metodą natryskową żółtą gumą na czarnej, sukiennej podkładce o wymiarach podkładki 80 x 70 mm, przeznaczonych do noszenia na lewej stronie kurtek.  
   Warsztat krawiecki Komendy Portu Gdynia wykonuje także zminiaturyzowane oznaki stopni, wykonywane z galonu metalizowanego. Oznaki stopni wojskowych w MW w obydwu wersjach oraz na zmniejszone naramienniki wykonuje od 1989 roku gdyńska firma PATTAYA.
 
                                                                    1996


   Wprowadzono kolejne stopnie wojskowe, nie zmieniając przy tym w sposobu ich noszenia. Na naramienniku i na rękawie bluzy.
   Marynarze i podoficerowie młodsi:
                         – marynarz
                         – starszy marynarz – 1 pasek
                         – mat – dwa paski
                         – starszy mat – 3 paski
   Podoficerowie starsi:
                         – bosmanmat – 4 paski
                         – starszy bosmanmat – 5 pasków
                         – starszy bosman – jedna krokiewka
                         – starszy bosman – dwie krokiewki
                         – bosman sztabowy – pasek pod krokiewką
                         – starszy bosman sztabowy – pasek pod dwiema krokiewkami
   Chorążowie:
                         – młodszy chorąży marynarki – krokiewka z wycinkiem łuku
                         – chorąży marynarki – nad krokiewką pasek o szerokości 6 mm
                         – starszy chorąży marynarki – dwa paski w odstępie 4 mm
                         – młodszy chorąży marynarki – 3 paski
                         – chorąży sztabowy marynarki – 4 paski
                         – starszy chorąży marynarki – 5 pasków.


   Marynarze nie noszą na beretach oznak stopni wojskowych. Marynarskie stopnie wojskowe to złote (żółte) oznaki umieszczone na czarnych podkładkach, naszyte na rękawach kurtek wyjściowych i bluz wyjściowych i półpłaszczy oraz na lewym przodzie kurtki zimowej nieprzemakalnej, kombinezonu pilota, bluzy ćwiczebnej marynarskiej i oficerskiej, swetra oficera.
   § 35 najnowszego przepisu poświęcono opisowi stopni w marynarce wojennej.
   Obecnie starsi marynarze i podoficerowie służby zasadniczej noszą oznaki stopni naszyte na lewym przodzie kurtki nieprzemakalnej, bluzy ćwiczebnej. Na podkładkach sukiennych o wymiarach 85 x 100 mm naszyto następne, mniejsze: 70 x 85 mm, na których umieszczono paski o długości 75 mm i szerokości 5 mm oraz –„krokiewki”. Paski są z żółtego tworzywa, haftowane żółtą nicią lub złotą nicią metalizowaną. Stopnie marynarskie na bluzach wyjściowych to złote paski 12 x 110 mm umieszczone skośnie na podkładce sukiennej w odstępach 4 mm, wszyte 170 mm od wszycia kuli rękawa. Na kurtkach mundurowych zimowych i letnich podoficerowie (od bosmanmata) naszyte w odległości 80 mm; podchorążowie AMW – o 130 mm. „Krokiewka” bosmana ma ramiona długości 90 mm i kąt prosty; ramiona ścięte równolegle do bocznych krawędzi rękawa.
  Zapisano również,  że wszyscy marynarze do koszulo-bluzy mogą użytkować  naramienniki o zmniejszonym  rozmiarze 125 x 52 mm, stosując odpowiednio szerokości taśm 12, 6, 3 mm oraz wężyka admiralskiego 25 mm. Celem takiego zapisu w przepisach jest wyeliminowanie w przyszłości sztywnych marynarskich naramienników. Sztywne  i duże naramienniki, dotąd noszone np. na wiatrówkach nie pozwalają między innymi na swobodne wkładanie płaszcza letniego. Twórcom przepisów chodzi o to, aby oficer nie był krępowany mało wygodnym elementem swojego munduru.
   Oznaki korpusów osobowych (§ 36) także w Marynarce Wojennej noszą księża  kapelani na prawej kieszeni koszulo-bluzy.
   Oznaką rozpoznawczą Marynarki Wojennej dla służby zasadniczej są napisy na taśmie otokowej czapki garnizonowej tak zwane popularnie banderki.
   W przepisach uregulowano również noszenie odznak wojskowych i cywilnych oraz orderów, odznaczeń i baretek.
   Jak wspomniano uprzednio, w przepisie (s. 35) pojawił się § 38, mówiący o tym, że dowódca MW ustanawia oznaki specjalistów wojskowych.

   Po raz pierwszy ujawniła się "wojna mundurowa" trwająca między  MW a MON. We wspomnianym przepisie (por. s.108) admirał  nie posiada przysługującego mu orzełka na klapie munduru. W innym centralnym wydawnictwie oficerowie MW na barwnej ilustracji noszą brązowe buty...

1998

 Wprowadzono naszywki noszone na rękawach bluz z napisem MARYNARKA WOJENNA oraz POLISH NAVY czapki typu basebalówki zamiast beretów.
   Emblemat Marynarki Wojennej RP produkuje „PATTAYA” należąca do Izabeli Kińskiej według wzoru zatwierdzonego przez szefa Zaopatrywania i Infrastruktury Wojskowej Logistyki DMW kmdr Bogdana Gierszewskiego. Emblemat (taką nosi nazwę w dokumentacji) jest haftowany na komputerowo programowanych dwunastogłowicowych maszynach hafciarskich TAJIMA na czarnej tkaninie o średnicy 70 mm. Zastosowano ścieg tatami i satynowy. Wykończenie na specjalnej odmianie owerloka. Na tle flagi narodowej o szerokości 20 mm, umieszczono kotwicę o wysokości 50 mm. Wzdłuż obwodu o 4 mm od krawędzi biegną napisy o wysokości 5 mm: MARYNARKA WOJENNA RP oraz u dołu: POLISH NAVY. Zastosowano bawełnę, włóknitex, wigofil oraz nici białe 1801, czerwone 1839, czarne 1800 oraz złote 0490. Firma pakuje paczki po 20 sztuk;  w kartonach umieszcza po 36  paczek.
   Od kilku lat trwa również proces stopniowego wprowadzania naszywek, noszonych na mundurach, których projekty przygotował mjr Grzegorz Ciechanowski ze Szczecina. Mają średnicę 70 mm, są wykonywane metodą natrysku tworzywa w dwóch odmianach: szarej oraz z użyciem do mundurów wyjściowych barw czerwonej i białej. Emblematy te wytwarza firma w Lęborku.
   Z okazji różnych zamierzeń, np. osiemdziesięciolecia MW przygotowano dla uczestników Zjazdu basebalówki białe, koszulki z emblematem jubileuszu. Coraz częściej różne nadruki i hafty o symbolice marynarskiej  stanowią obiekty promujące Marynarkę Wojenną. W konsekwencji coraz liczniejszych wizyt obcych okrętów w Polsce (Partnerstwo dla Pokoju, ćwiczenia „Baltops” i inne), wzorem obcych flot, PATTAYA zaproponowała obszerną gamę haftów, które mogą być użyte jako duże naszywki na coraz popularniejsze basebalówki (wyjąwszy autora opracowania) oraz znacznie tańsze od wykonywanych na grawertonach lub wycinane laserowo w blasze prezenty okolicznościowe.
                                                                                

Literatura przedmiotu jest bardzo obszerna. W tekście przywołano odpowiednie dokumenty normatywne, stanowiące kanon zasad i regulujące  omawiane zagadnienia.

Dla porównania odnotujmy wyłącznie ważną pracę Henryka Wieleckiego, Polski mundur wojskowy 1918-1939, Warszawa  1995 oraz inną, ilustrującą "wojnę mundurową":  Zdzisław Sawicki, Jerzy Waszkiewicz, Adam Wielechowski, Mundur i odznaki Wojska Polskiego, Warszawa, 1997, s. 14.

                                                                                                                                                                                     Józef Wąsiewski



   

ten artykuł przeczytano : 3850 razy.