Start » Varia » Szkic dziejów służby WOP, BdOP, BdSG w Kołobrzegu

Marynarka wojenna

Nowe

Najciekawsze

Szukaj
Loading
Nasze strony

Guziki polskiej MW 1918-2008

Na stronie jest
8
zwiedzajacych

Szkic dziejów służby WOP, BdOP, BdSG w Kołobrzegu

Szkic dziejów służby WOP,  BdOP, BdSG w Kołobrzegu
Okręt patrolowy projektu 912.

Jak WOP, BdOP i SG zagościły w Koszalinie i Kołobrzegu

     Morze jako okno na świat wymaga od nas mądrego administrowania, ochraniania oraz obrony. Zewnętrzna granica państwa przebiegała po wojnie 3 mile morskie od linii brzegowej zaś od 1977 o 12 Mm. Posiadamy ponadto Polską Wyłączną Strefę Ekonomiczn ą, która realnie zwiększyła powierzchnię kraju o 10%.
     Do sensownych działań w Polsce na morzu służą dzisiaj (luty 2011) odpowiednio trzy Urzędy Morskie podległe Ministerstwu Infrastruktury, Dyrektorem Urzędu w Gdyni jest kpt. ż.w. dr Andrzej Królikowski, zarazem prezes Ligi Morskiej i Rzecznej); Morski Oddział Straży Granicznej (komendant kontradmirał SG Piotr Stocki) oraz Marynarka Wojenna RP (dowódca admirał Tomasz Mathea).
      Wojska Ochrony Pogranicza państwo powołało we wrześniu 1945, podporządkowując je Ministerstwu Obrony Narodowej.
     Powinno się opisywać łącznie dzieje WOP w Gdańsku i Koszalinie. Z założenia jednak  chcąc zająć się Kołobrzegiem , gros uwagi skupimy na Koszalinie. W trakcie minionych dziesiątków lat struktury, nazwy, przyporządkowania wielokrotnie się zmieniały.
     Dowódca II. Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Koszalinie 12.10.1945 utworzył w Gdańsku (z braku bazy koszarowej realnie w Słupsku) z żołnierzy 12. i 16. Dywizji Piechoty czwarty Oddział Ochrony Pogranicza.
     Oddział tworzyły: dowództwo, sztab, pododdziały przysztabowe, Grupa Manewrowa, Komendy Odcinków: 16 Trzebiatów (strażnice: Kolczewo, Dziwnów, Nowe Śliwno, Mrzeżyno, Grzybowo), 17 Koszalin (strażnice: Kołobrzeg, Gąski, Mielno, Iwęcino, Darłowo), 18 Słupsk (strażnice: Słupsk, Miodło, Dębina, Rowy, Łeba), 19 Lębork (strażnice: Zakęcin, Biała Góra, Kalwaria, Halerowo, Puck), 20 Sopot (strażnice: Hel, Gdynia, Sopot, Gdańsk, Bąsak), 21 Elbląg (strażnice: Stegna, Tujce, Elbląg, Tolkmicko, Krynica Morska), Przejściowe Punkty Kontrolne (PPK): Gdynia, Gdańsk – Nowy Port). Ochraniany przez oddział odcinek granicy rozpoczynał się od miejscowości Dziwnów pow. Kamień Pomorski a kończył się w miejscowości Frombork pow. Braniewo w rejonie Zalewu Wiślanego. We wrześniu 1946 roku odcinek od miejscowości Łeba pow. Lębork do miejscowości Frombork pow. Braniewo przekazano Gdańskiemu Oddziałowi WOP.
     Naczelny Dowódca Wojska Polskiego dniem 21.09.1946 zreorganizował IV. Oddział Ochrony Pogranicza w Bałtycki Oddział Wojsk Ochrony Pogranicza Nr IV z miejscem postoju w Słupsku, a następnie w Koszalinie.
     W skład oddziału wchodziło: dowództwo, sztab, pododdziały przysztabowe, Grupa Manewrowa; oraz Komendy Odcinków: 15. Międzyzdroje, 16. Trzebiatów17. Koszalin, 18. Ustka, Przejściowe Punkty Kontrolne (PPK) w Kołobrzegu, Darłowie i Ustce.
     Minister Obrony Narodowej swoim rozkazem z dnia 3.03.1947 roku powołał Szkołę Podoficerską WOP do kształcenia kadr niższego szczebla.
     W dniu 20.03.1948, minister ON zmienił nazwę Bałtyckiemu Oddziałowi WOP na: 12. Brygadę Ochrony Pogranicza.
     Brygadę tworzyły: dowództwo, sztab i pododdziały przysztabowe, Szkoła Podoficerska, Samodzielne Bataliony Ochrony Pogranicza: 20. Trzebiatów, 22. Koszalin, 24. Ustka, Flotylla Ścigaczy WOP w Darłówku, Graniczne Placówki Kontrolne w Kołobrzegu, Darłowie i Ustce.
     Społeczeństwo województwa koszalińskiego ufundowało brygadzie sztandar, który wręczył Główny Inspektor Ochrony Pogranicza płk Roman Garbowski 12.10.1949 roku.
     Główny Inspektorat Ochrony Pogranicza i brygady ochrony pogranicza przekazano Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego z dniem 04.12.1948.
     MBP zreorganizował 3.06.1950 roku 12. Brygadę Ochrony w 15. Brygadę Wojsk Ochrony Pogranicza. Poza typowymi składowymi dowództwa istniała Szkoła Podoficerska. Jednostki liniowe tworzyły bataliony WOP: 151. Trzebiatów, 152. Koszalin, 153. Ustka, Flotylla Morska WOP w Darłowie, Morskie Graniczne Placówki Kontrolne (MGPK) w Kołobrzegu, Darłowie i Ustce.
     MBP rozkazał 26.06.1951 roku sformować Dywizjon Ochrony Pogranicza w Kołobrzegu.
     Kolejna zmiana nastąpiła na rozkaz dowódcy WOP z dnia 15.07.1958 roku, kiedy 15. Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza stała się 15. Bałtycką Brygadę Wojsk Ochrony Pogranicza.
     Brygadę tworzyły: dowództwo, sztab i pododdziały dowodzenia, Szkoła Podoficerska. Jednostki liniowe: Bataliony WOP: 151. Trzebiatów, 152. Koszalin, 161. Lębork, Dywizjon Okrętów Pogranicza w Kołobrzegu, Graniczne Placówki Kontrolne w Dziwnowie, Kołobrzegu, Darłowie, Ustce i Łebie. W 1958 roku sformowano dwie placówki zwiadu w Śliwnie i Mielnie. W 1960 r. rozformowano 151. Batalion WOP Trzebiatów i 152. Batalion WOP Koszalin, a strażnice podporządkowano Brygadzie. Powstał GPK Mrzeżyno, natomiast w Trzebiatowie pozostawiono sekcję II batalionu podległą Wydziałowi II Zwiadu Brygady.
     Nowy sztandar wręczył w dniu 9.06.1963 roku dowódca WOP gen. bryg. Eugeniusz Dostojewski.
     Dowódca WOP 14.03.1966 r. przekazał Dywizjon Okrętów Pogranicza Morskiej Brygady Okrętów Pogranicza w Gdańsku.
     Na przełomie kwietnia i maja 1971 r. Brygadę przeniesiono z koszar przy ul. Wojska Polskiego do koszar przy ul. Armii Czerwonej. Było to wynikiem podporządkowania WOP Ministerstwu Spraw Wewnętrznych.
     Dowództwo WOP 25.07.1976 r. zmieniło nazwę na Bałtycką Brygadę Wojsk Ochrony Pogranicza. W wyniku zmian organizacyjnych brygadzie ponownie podporządkowano Batalion WOP Lębork i strażnicę w Łebie. Utworzono samodzielną kompanię odwodową, kompanię techniczną i kompanię ochrony i regulacji ruchu, natomiast strażnicę Rewal, SKO Mrzeżyno i GPK Mrzeżyno przekazano do Pomorskiej Brygady WOP.
     Za osiągnięcia w służbie na rzecz ochrony granicy państwowej 14.10.1984 r. Rada Państwa nadała brygadzie Order Sztandaru Pracy II klasy.
     W 1989 r. zapadła decyzja o rozwiązaniu Bałtyckiej Brygady WOP.
     W kwietniu 1990 r. na bazie Bałtyckiej Brygady WOP utworzono Bałtycki Oddział Wojsk Ochrony Pogranicza. W skład oddziału wchodziły: dowództwo, sztab, pododdziały dowodzenia, 13 strażnic oraz GPK Mrzeżyno, Kołobrzeg, Darłowo, Ustka i Łeba. Oddział został rozformowany 15.05.1991 r. w wyniku rozwiązania Wojsk Ochrony Pogranicza.
     Wojska Ochrony Pogranicza zostały rozformowane w dniu 16 maja 1991 a w ich miejsce utworzono Straż Graniczną, jako formację typu policyjnego o charakterze prewencyjnym, powołaną do ochrony granic Polski.
     Na samym początku po wojnie nad Bałtykiem była Milicja Morska istniejąca do połowy stycznia 1946. Na wodach chodziły różnorodne jednostki pływające. Początkowo była to improwizowana łatanina. Po Bałtyku chodziły jednostki z demobilu amerykańskiego (jeszcze na początku lat 90-tych w KdOP zwiedzałem taką świetnie utrzymaną jednostkę); skonfiskowane czy wydzierżawione.
     4. Morski Oddział WOP strzegł całej granicy poza Zalewem Szczecińskim. Zmiany nazw oraz podporządkowania były następujące: 4 Oddział Morski Ochrony Pogranicza  przekształcił się w 12. Gdański Oddział WOP, następnie w 4. Brygadę Ochrony Pogranicza, kolejno w 16. Brygadę WOP; dalej w 16. Kaszubską Brygadę WOP i w Kaszubską Brygadę WOP.
     6. Brygada Okrętów Pogranicza (BOP), była poprzedniczką Morskiej Brygady Okrętów Pogranicza (MBOP), Dowództwo 6 BOP w Gdańsku sformowano na bazie rozwiązanego Szefostwa Służby Morskiej WOP. 6. Brygada OP miała powstać w terminie do 30 marca 1966 r
     Zgodnie z zarządzeniem Szefa Inspektoratu Obrony Terytorialnej zmieniono nazwę 6 BOP. Od 15 kwietnia 1967 r. jednostka ta kontynuowała swoją działalność jako Morska Brygada Okrętów Pogranicza (MBOP). Równocześnie dywizjony otrzymały nazwy: Pomorski Dywizjon OP (30), Kaszubski Dywizjon OP (31) i Bałtycki Dywizjon OP (32)
     O wysiłku jaki personel Morskiej Brygady Okrętów Pogranicza włożył w skuteczne zabezpieczenie granicy morskiej i polskich interesów na morzu w okresie 25 lat istnienia tej jednostki może świadczyć fakt przepłynięcia w służbie przez okręty pod zieloną banderą ponad 2,5 mln mil morskich. Podczas tych rejsów i pełnionych dyżurów rozpoznano m.in. 141 483 jednostki pływające i 63 293 jednostki obcych bander. Okręty MBOP uczestniczyły w 121 akcjach ratowniczych na morzu. W roku 1991 MBOP zakończyła swoją działalność w ochronie granicy morskiej. Z chwilą rozwiązania WOP i powołania nowej formacji - Straży Granicznej zadania w zakresie ochrony północnych rubieży RP zaczął realizować Morski Oddział Straży Granicznej.
 
     W Brygadzie WOP w 1948 powstała flotylla ścigaczy w Gdańsku.
     Pod banderą z zielonym otokiem pływało mnóstwo jednostek różnorodnych typów przekazanych przez  MW, UM czy WOP jak motorówki, kutry i okręty patrolowe. 

    W Bałtyckim Dywizjonie Straży Granicznej w Kołobrzegu służą m.in. takie jednostki pływające jak Kaper-2 projektu SKS-40 (SG-312), okręty projektu 912 Szkwał (SG-322), Zefir (SG-323), Zorza (SG-324) i Tęcza (SG-325); motorówki typu Szkwał czy Karawela II (PZ-39).
     ORP Fala (SG-321), po wycofaniu ze służby w 1996 jest obiektem muzealnym i nadal służy krzewieniu tradycji morskich, wodnych oraz patriotycznego wychowywania społeczeństwa. Kolejna jednostka przygotowywana jako muzealna weszła w marcu 2010 do portu w Kołobrzegu. W ten sposób kołobrzeska flota muzealna jest już „najsilniejsza” w kraju. „Batorego” przewiezionego w częściach do Gdyni dla Muzeum MW już nikt na wodzie nie zdoła postawić...
   Działania na rzecz utrwalania morskości to syndrom kołobrzeski, w którym prym wiodą członkowie LMiR z Antonim Szarmachem na czele, przy wielkiej życzliwości władz z prezydentem miasta Januszem Gromkiem oraz niezliczoną rzeszą osób, których wymienienie zajęłoby kilkanaście stron.


   Wykorzystano m.in. opracowanie ppłk. rez. mgr Jarosława Gacka, prace: Jarosława Ciślaka, Stanisława Kubskiego, Księgę statków polskich.
                                                                                                Józef Wąsiewski

Szkic dziejów służby WOP,  BdOP, BdSG w Kołobrzegu
Okręt patrolowy projektu 912.
Szkic dziejów służby WOP,  BdOP, BdSG w Kołobrzegu
Okręt patrolowy projektu 9.
Szkic dziejów służby WOP,  BdOP, BdSG w Kołobrzegu
Okręt patrolowy projektu 918.
ten artykuł przeczytano : 17837 razy.