Start » Pamiątki » Medal pamiątkowy - plakieta ORP "Ryś"

Marynarka wojenna

Nowe

Najciekawsze

Szukaj
Loading
Nasze strony

Guziki polskiej MW 1918-2008

Na stronie jest
11
zwiedzajacych

Medal pamiątkowy - plakieta ORP "Ryś"

Medal pamiątkowy - plakieta ORP
Rewers plakiety.

Plakieta z wodowania ORP „Ryś”



     Premier gen Władysław Sikorski w Gdyni podczas przekazywania do użytku pierwszych obiektów portowych w roku 1923 zwracając się do oficerów Marynarki Wojennej powiedział „Aprobuję budowę dziewięciu okrętów podwodnych”.

 
     Podstawowe dane taktyczno-techniczne dla OP ustaliła komisja w dniu 11 grudnia 1924. W skład tej komisji wchodzili: kadm. Wacław Kłoczkowski, kadm. Tadeusz Bobrowski, kmdr. kmdr.: Czesław Petelenz i Bernard Miller, kmdr. por. kmdr. por.: Jan Bartoszewicz-Stachowski, Władysław Morgulec, Eugeniusz Solski , kapitanowie marynarki Rafał Czeczott i Władysław Morgulec oraz inżynier Mikołaj Berens „Wróblewski” (zweryfikowany w 1924 jako kmdr inż.; nie przyjęty do służby. Ekspert budowy okrętów).


     Komisja przyjęła podstawowe założenia w myśl których podwodny okręt torpedowy miał nie przekraczać 670 ton wyporności nawodnej, podwodny stawiacz min – 950 ton. Okręty miały rozwijać 14/9,5 w. Miały w ciągu 30 sekund zanurzać się; schodzić do 80 m. Uzbrojenie stanowiło działa: 100 mm oraz 40 mm. Okręt torpedowy miał 8 WT (14 torped); stawiacz min – 6 WT (10 torped). Stawiacz zabierał 30 min. Załogi liczyły odpowiednio: 30 i 34 osoby.
W dniu 25 maja 1925 do Paryża pojechał kadm. W. Kłoczkowski i kmdr por. Marian Sasinowski w celu rozpatrzenia ofert francuskich.


     Należy przypomnieć, że niezależnie od sojuszu wojskowego, Warszawa w owym czasie w pewnym sensie zależała od Paryża. Należało pozyskać życzliwość dla naszej sprawy poprzez odpowiednie zamówienia. Istniały nadto rozbieżności pomiędzy amb. Alfredem Chłapowskim a J. Świrskim, co spowodowało spotkanie 7 września 1925 ministra Spraw Wojskowych Wł. Sikorskiego z ambasadorem oraz uzgodnienie stanowisk, w tym wypadku zbudowanie przez stocznie Augustin Normand dziewięciu OP, za które mieliśmy płacić ratami przez 10 lat.


     Kiedy we wrześniu roku następnym weszły z wizytą do Gdyni OP „Souffleur” i „Marousin”, z KMW przybył por. mar. inż. (absolwent Ecole du Génie Maritime w Paryżu w 1924; w stanie nieczynnym) Zbigniew Wroczyński dla uzyskania danych o okrętach oraz stoczniach, w których je zbudowano. Pomijam celowo w tym miejscu rozbieżności ocen oraz opinie (jak również wpływy) wystawiane w Polsce Chantiers Navals Français i Chantiers Augustin Normand. J. Świrski uznał przy okazji kmdr. M. Sasinowskiego za winnego złej sytuacji związanej z budową OP i zwolnił go z funkcji kierownika Biura Nowych Budowli.
Wreszcie 20 listopada 1926 Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów opowiedział się za budową OP. Rada Ministrów zaakceptowała wniosek w tej sprawie 26 listopada.


     J. Świrski zebrał 20 grudnia 1926 pod swoim kierownictwem komisję, w której znaleźli się kadm. Józef Unrug, kmdr por. Edward Sadowski, kmdr ppor. Marian Wolbek, kmdr ppor. Stanisław Kamieński, kpt. mar. Eugeniusz Pławski i por. mar. Z. Wroczyński aby uzyskać ostateczna opinię co do ofert. Poczyniono sporo szczegółowych zastrzeżeń technicznych; najważniejsze z nich: zbudujemy nie 9 a 6 OP.


     Szef KMW kmdr J Świrski na podstawie zgody Rady Ministrów oraz dyrektor stoczni Fernand Fernaux podpisali w dniu 01 grudnia 1926 roku umowę ze stocznią Chantiers et Ateliers Augustin Normand w Le Havre na zbudowanie trzech okrętów podwodnych, które otrzymały potem nazwy „Wilk”, „Ryś” i „Żbik”.  Określono, że „Wilk” zostanie zbudowany w ciągu 29 miesięcy, „Ryś” w 31 a „Żbik” w 33 miesiące od dnia podpisania umowy. Wyposażenie kadłuba od chwili wodowania miało trwać rok; próby stoczniowe 4 i 3 miesiące.


     W dniu 28 maja 1927 amb. J. Chłapowski wbił pierwszy nit w stępkę „Rysia”.


     W dniu 22 kwietnia 1929 w Chantiers de la Loire w Nantes zwodowano ORP „Ryś”. Matka chrzestną okrętu była Wanda Poznańska, żona radcy ambasady RP w Paryżu.


     KMW rozkazem Nr 99 z 25 października 1929 wyznaczyło komisję do odbioru ORP „Ryś”. Komisji przewodniczył kmdr Czesław Petelenz. W skład wchodził sekretarz por. inż. Władysław Wolski oraz członkowie: kmdr popr. inż. Stanisław Kamiński, kmdr ppor. Aleksander Rylke, dowódca okrętu kpt. mar. Edward Szystowski, kpt. mar. Aleksander Mohuczy i por. mar. Seweryn Bukowski.


     W dniu 2 sierpnia 1931 roku na okręcie (pierwszym z trzech budowanych) podniesiono biało-czerwoną banderę. Załoga pod dowództwem kpt. mar. pil. E. Szystowskiego w składzie 4 oficerów oraz 31 podoficerów została zaokrętowana 11 sierpnia.


     Szef KMW rozkazem organizacyjnym z 4 grudnia 1931 utworzył tymczasową Grupę Łodzi Podwodnych  w składzie : baza OP ORP „Lwów”, ŁP „Ryś” i „Wilk”. Zmiana nastąpiła z chwila przybycia OP „Żbik”. Szef KMW zarządził z dniem 1 maja 1932 powstanie Dywizjonu Łodzi Podwodnych (Dca dywizjonu kmdr ppor. Eugeniusz Pławski). W jego skład wchodziły ŁP ORP „Ryś”, „ Wilk” i „Żbik” oraz ORP „Kujawiak” i hulk „Lwów”.


     Stocznia wytłoczyła specjalną plakietę w formie medalu. Jak dotąd, nie udało mi się ustalić ile ich wytworzono, komu i kiedy je wręczano. (Według Cz. Rudzkiego, wybito plakietę – medal z okazji wodowania. Wówczas powinna być data: 1929). Plakieta test niezbyt dokładnie oszlifowana na obrzeżu.
Awers zawiera dwa wypukłe koncentryczne pierścienie o zbliżonych wymiarach około 2,5 mm; wewnętrzny kończy się w odległości 21.5 mm od obwodu. W centrum napis wersalikami SOUS-MARIN RYŚ (zwraca uwagę polski znak diakrytyczny utworzony z przecinka) MARINE POLONAISE, ozdobnik oraz 1930. Na obwodzie napis wersalikami ATELIERS ET CHANTIERS DE LA LOIRE – NANTES. Rewers z grubym obrzeżem o szerokości około 10 mm. Na obrzeżu trzy strefy ozdobnych wrębów. W centrum piękna, plastyczna sylwetka rysia.
Średnica plakiety 154 mm. Grubość na obrzeżu 13,5 mm. Waga 1670 g.

Wybrana literatura:


Czesław Rudzki, Polskie okręty podwodne 1926–1969, Warszawa 1985.
Stanisław Mariusz Piaskowski, Kroniki polskiej Marynarki Wojennej 1918-1946. Albany 1983.
Stanisław Mariusz Piaskowski, Okręty Rzeczpospolitej Polskiej 1918–1946. Album planów. Albany 1984
Jan Piwowoński, Flota spod Biało-Czerwonej, Warszawa 1989
Kadry morskie Rzeczypospolitej. Tom II. Polska Marynarka Wojenna Część I. Korpus oficerów 1918–1947. Red. J.K. Sawicki, Gdynia 1996.
                                                                        Józef Wąsiewski
 

Medal pamiątkowy - plakieta ORP
Rewers plakiety.
Medal pamiątkowy - plakieta ORP
Awers plakiety.
ten artykuł przeczytano : 4008 razy.