Start » Varia » O mapie Piri Reisa

Marynarka wojenna

Nowe

Najciekawsze

Szukaj
Loading
Nasze strony

Guziki polskiej MW 1918-2008

Na stronie jest
9
zwiedzajacych

O mapie Piri Reisa

O mapie Piri Reisa
Mapa Piri Reisa.

     Z Pirim Reisem spotykałem się dosyć często. Bodajże pierwszy tekst znalazłem u Dänikena. Potem był dziwnie przemilczany Rok 1421 w którym Chińczycy opłynęli świat autorstwa Gavina Menziesa, który kazał mi spojrzeć inaczej na to, o czym wiadomo powszechnie. Nie podjąłbym sprawy, gdyby nie wizyta na tureckim okręcie TCG Ganziatep, w trakcie której otrzymałem folderek a w nim umieszczono pokazany na stronie tekst o admirale Pirim Reisie.Sądzę, że nie każdy zdoła przebrnąć przez trudno czytelny na zdjęciu tekst, stąd  poniższe opracowanie.

     Poniżej zatem to, co pisze się o nim w Wikipedii, w naszej encyklopedii oraz tekst z folderku. Rzecz jasna, każdy z moich Czytelników ma prawo do własnej oceny przedłożonego materiału pozostania przy swoim oglądzie świata.

     Piri Reis, właśc. Piri Ibn Hadżi Memmed (ok. 1465-1554) – admirał (Reis) turecki, kartograf i wielki korsarz imperium osmańskiego.
     Piri Reis urodził się ok. 1465 na półwyspie Gallipoli. Prawdopodobnie wywodził się z greckiej rodziny chrześcijańskiej. Syn renegata początkowo działał jako pirat, następnie jako korsarz na zlecenie beja Tunisu (od ok. 1490), ale zrażony jego okrucieństwem przeniósł się na służbę sułtana Osmańskiego (ok. 1494) przeciwko flotom państw chrześcijańskich (Hiszpania, Wenecja, Genua). Pierwsze zwycięstwo (nad flotą hiszpańską) uzyskał w 1500.

     Piri Reis jest obecnie głównie znany jako kartograf, sporządził wiele dokładnych map. W 1525 r. ukończył dzieło swojego życia – Bahrije ("Księga mórz"), będące atlasem około 210 map, wraz z opisami, niejednokrotnie wierszowanymi, pisanymi pod pseudonimem Piri. Po zmianie sułtana (w 1520 został nim Sulejman I), cieszył się łaskami również nowego władcy (został "Komendantem Indyjskim", czyli dowodził flotą Morza Czerwonego) i w 1528 ofiarował mu mapę świata zawierającą wybrzeża Ameryki Północnej. W 1551 mianowany naczelnym dowódcą floty Egiptu. W 1554 pada ofiarą intrygi i ponosi klęskę w walce przeciwko flocie portugalskiej na Morzu Czerwonym. Sułtan rozkazał ściąć mu głowę. Prace Piri Reisa zostały na lata zapomniane.

     W dniu 9 listopada 1929 r. w muzeum Topkapi w Stambule odkryto fragment mapy świata przedstawiający wybrzeża Atlantyku, którą admirał sporządził w 1513 r., na której zaznaczono Brazylię.

     Ze względu na brak znajomości sposobu obliczania długości geograficznej mapa sporządzona została w oparciu o układ nawigacyjny zwany "różą wiatrów" – zupełnie różny od obecnie stosowanej siatki kartograficznej.     Większość specjalistów, tak jak historyk kartografii Gregory McIntosh uznaje, że dane geograficzne zawarte na mapie nie wykraczają poza wiedzę geograficzną ówczesnych Europejczyków, zaś sama mapa została najprawdopodobniej przygotowana na podstawie innych map hiszpańskich i portugalskich. Uważają oni, że ziemia zaznaczona przez Piri nie jest Antarktydą, a autor popuścił po prostu wodze wyobraźni, podobnie jak czyniło to wielu innych współczesnych mu kartografów aż do XVIII wieku. Już starożytni Grecy przewidywali istnienie południowego kontynentu (terra australis), który miałby równoważyć ziemie znajdujące się na północnej półkuli. Prawdopodobnie Piri Reis korzystał z greckich przemyśleń i uzupełnił swoją mapę o fikcyjny kontynent Terra Australis Incognita wzorem greckiego kartografa Ptolemeusza.

        Dowodem na to, że Piri Reis opierał się na mapach europejskich jest fakt, że powtarzał występujące na nich miejscowe nieprawidłowości w zorientowaniu szczegółów. Dotyczy to między innymi basenu Morza Karaibskiego i wybrzeży Brazylii. Mapa jest dowodem, że Piri Reis musiał posiadać dość szczegółową znajomość europejskich odkryć geograficznych. Odwzorował na niej między innymi zarys Ameryki Południowej (poznany w efekcie wypraw Pedro Cabrala i Amerigo Vespucciego) oraz z dużymi błędami fragmenty Ameryki Środkowej z Karaibami. (z Wikipedii)


     Według Nowej Encyklopedii Powszechnej, Warszawa 1996, tom 5 s 896 (…) przypisywana mu mapa półkuli południowej (z dokładnym zarysem Antarktydy) jest fikcją.


Tekst z tureckiego folderu


Mapa Piri Reisa z 1513


     Piri Reis był sławnym admirałem tureckim w XVI wieku, który namiętnie pasjonował się własnym zbiorem starych map. W czasie, gdy jego okręt flagowy cumował w kolejnych portach, Piri Reis oraz jego współpracownicy przetrząsali bazary w poszukiwani u starożytnych map i planów. W trakcie dziś zapomnianej bitwy morskiej  admirał wziął do niewoli kilku nieprzyjacielskich żeglarzy. Jeden  z nich przechwalał się pływaniem wraz z Kolumbem podczas jego trzech podróży do nowego świata. Reis zawsze wyczulony dla pozyskiwania nowych wiadomości oraz map, przesłuchiwał  marynarza, który  twierdził, że był jednym z trzech pilotów Kolumba. Reis pytał, czy Kolumb oszalał lub czy też wiedział, że za oceanem był ląd. Pilot odparł, że iż wiedział o lądzie, że posiadał mapy oraz, że pilot nadal ma te mapy!

     Admiralskie oczy obejrzały żółtą mapę. Pergaminowe kalki były dokładne.  Wykorzystując własną kolekcję antycznych map admirał Piri Reis  sporządził mapę świata w 1513 roku.  W 1929 grupa historyków szperając w części haremu pałacu Topkapi  e Stambule odnalazła mapę Piri Reisa w stosie gruzu. Uczeni  zdumieli się  odkryciem mapy pokazującej linie wybrzeża Ameryki Południowej i Północnej. Także zawierała ona precyzyjne Dan e o południowym kontynencie polarnym, Antarktydzie, rzekomo nieznanej aż do 1818.

     Arlington T.Malleray, autorytet w kwestii starożytnych map, wreszcie wszedł w posiadanie owych dokumentów. Zakłopotany odkryciem geograficznych danych na mapie które nie były dostatecznie precyzyjne. Wspierany przez Biuro Hydrograficzne amerykańskiej Marynarki Wojennej nałożył siatkę współrzędnych na mapę Piri Reisa, odwzorowując ją na ziemskim globie.  Mapa okazała się absolutnie precyzyjna. Później, studiowana przez prof. Charlesa H. Hapgooda oraz Richarda W. Strachana ujawniła , że oryginały map Piri Reisa mogą być zdjęciami powietrznymi wykonanymi z dużej wysokości.  Rzeki, góry na wyspach, pustynie, płaskowyże zostały przedstawione niezwykłą precyzją. Oto przykład. Grenlandia  została wyobrażona w ten sposób, że składa się z dwóch wysp. Fakt ten został potwierdzony całkiem niedawno  w konsekwencji działań francuskiej ekspedycji polarnej:  sejsmiczne badania terenu ukrytego pod powierzchnią lodu wykazały, iż płaszcz lodowy  jest osadzony na dwóch wyspach. W Antarktyce  przeprowadzono również badania profilu gruntu za pomocą  badań sejsmicznych badań dźwiękowych. Odkryto wzgórza i kotliny pod czapą lodową, które  oznaczono na mapie Piri Reisa. W styczniowym numerze z 1966 magazynu Fate prof. Ch. H. Hapgood wyjaśniał sensacyjne odkrycie.

    Wydaje się niewiarygodne, aby starożytni kartografowie posiadali mapy o wiele dokładniejsze, niż mapy wytwarzane współcześnie. Obecnie, komandor Mallerey twierdzi że „jest oczywiste, że wówczas było mało lodu na obydwu biegunach. Jednakże - po drugie - mieli oni dane na przykład o każdym paśmie górskim na obszarze Północnej Kanady i Alaski, wraz z kilku takimi, których dotąd jeszcze nie posiada Army Map Service. Wojska Lądowe USA odtąd ich poszukują! Nie wiemy tylko jak byli w stanie zdobyć takie dane! Być może, należy tutaj przywołać grecką legendę o posiadaniu przez nich samolotu. Nie wiemy, jak można było wyrysować tak dokładną mapę, nie posiadając samolotu. A przecież ta mapa istnieje! To nie wszystko, gdyż znali również dokładnie długość geograficzną, czego nie potrafiliśmy dokonać przed dwustu laty”.

 

                                           Józef Wąsiewski
 

ten artykuł przeczytano : 1491 razy.